Digitaal Kinderwetje van D66: bescherming tegen de macht van Big Tech

D66 komt met plannen die ouders en kinderen houvast moeten geven tegen de verslavende macht van techgiganten. Kamerlid Hanneke van der Werf presenteert met haar initiatiefnota het zogeheten digitale kinderwetje, een reeks maatregelen die kinderen online beter moeten beschermen en ouders meer handvatten moeten bieden.

Volgens Van der Werf is de situatie ernstig. Zij noemt Big Tech “de nieuwe tabaksindustrie”, waarin winst voor welzijn gaat en verslaving boven verantwoordelijkheid wordt geplaatst. Sociale mediabedrijven weten precies hoe ze kinderen aan hun schermen kunnen kluisteren, terwijl de fysieke en mentale gezondheid van jongeren onder druk staat. Volgens haar is het tijd om kinderen beter te beschermen, net zoals dat in het verleden ook is gebeurd in andere sectoren waar gezondheid en veiligheid in het geding waren.

Wat houdt het digitale kinderwetje in?

Het digitale kinderwetje is geen wet die al geldt, maar een voorstel dat op dit moment wordt besproken in de Tweede Kamer. Het doel is om de digitale leefwereld van kinderen gezonder en veiliger te maken.

De kern van het voorstel is dat de verantwoordelijkheid niet alleen bij ouders en kinderen ligt, maar ook bij de bedrijven die deze digitale omgevingen ontwerpen. Technologie is namelijk niet neutraal. Veel apps en platforms zijn bewust ingericht om gebruikers zo lang mogelijk vast te houden, met eindeloze feeds, automatische video’s en constante meldingen.

Voor kinderen, die nog volop in ontwikkeling zijn, heeft dat een grotere impact dan vaak wordt onderschat.

De belangrijkste speerpunten

Het voorstel bestaat uit verschillende maatregelen die samen een duidelijk doel hebben: meer grip, meer bescherming en meer balans.

Een belangrijk onderdeel is het bieden van duidelijke richtlijnen voor schermgebruik per leeftijd. Ouders moeten niet langer zelf hoeven uitzoeken wat verstandig is, maar ondersteund worden met concrete handvatten en praktische informatie. Die informatie moet breed beschikbaar zijn, bijvoorbeeld via scholen, consultatiebureaus en huisartsen.

Daarnaast wil het voorstel het gebruik van smartphones op school verder terugdringen. Niet alleen in de klas, maar gedurende de hele schooldag. Het idee is dat scholen weer plekken worden waar rust, concentratie en sociale interactie centraal staan, zonder de constante aanwezigheid van digitale prikkels.

Ook wordt er gekeken naar social media. Er moet een duidelijke en beter handhaafbare leeftijdsgrens komen voor platforms die sterk verslavend zijn ingericht. Tegelijkertijd moeten bedrijven worden beperkt in het gebruik van technieken zoals oneindig scrollen en autoplay, zodat gebruikers minder automatisch worden meegenomen in langdurig gebruik.

Op het gebied van veiligheid pleit het voorstel voor strengere maatregelen tegen online misbruik, zoals sextortion, grooming en deepfakes. Platforms moeten sneller ingrijpen en schadelijke content sneller verwijderen. Ook wordt onderzocht hoe anonieme accounts beter gereguleerd kunnen worden, zonder daarbij belangrijke vormen van anonimiteit volledig onmogelijk te maken.

Daarnaast is er aandacht voor digitale weerbaarheid. Kinderen moeten op school leren hoe de online wereld werkt, hoe algoritmes invloed hebben op wat ze zien en hoe ze zich daar bewust en kritisch in kunnen bewegen. Dat wordt gezien als een belangrijk onderdeel van hun ontwikkeling.

Tot slot richt het voorstel zich op digitale rechten. Gebruikers moeten meer controle krijgen over hun eigen data, bijvoorbeeld door gegevens makkelijker te kunnen verwijderen of mee te nemen naar een ander platform.

Waar staan we nu?

Het digitale kinderwetje is in juni 2025 ingediend en wordt sindsdien besproken in de Tweede Kamer. Het kabinet heeft inmiddels gereageerd en er zijn vragen gesteld door Kamerleden, maar er is nog geen definitieve besluitvorming.

Wie het voorstel zelf wil lezen of de voortgang wil volgen, kan dat hier doen:

Initiatiefnota:
https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/detail?id=2025Z11887&did=2025D27190

Waarom dit nu al relevant is

Ook al is het nog geen wet, het laat wel zien dat er iets aan het verschuiven is. De discussie gaat niet langer alleen over hoe ouders grenzen stellen, maar ook over de vraag in wat voor omgeving kinderen eigenlijk opgroeien.

Voor veel ouders voelt dat herkenbaar. Het idee dat je probeert iets in goede banen te leiden, terwijl de systemen waar je tegenin opvoedt daar niet op zijn ingericht.

Dit voorstel erkent dat spanningsveld en probeert daar een antwoord op te geven. Niet door technologie te verbieden, maar door grenzen te stellen en verantwoordelijkheid breder te leggen.

En misschien is dat wel de belangrijkste stap. Dat we erkennen dat kinderen recht hebben op een digitale wereld die hen helpt groeien, in plaats van hen continu vasthoudt.